نمایش روحوضی یا تختِ حوضی در ایران قدیم

نمایش روحوضی یا تختِ حوضی در ایران قدیم

روحوضی یا تختِ حوضی، پدیده ای آشنا‌ به‌ گوش همه ایرانیان اسـت کـه به‌ نوعی‌ از‌ نمایش‌ هـمراه‌ بـا موسیقی گفته‌ می‌شود‌ که در مراسم و جشن‌هایی مانند مراسم ازدواج و ختنه سوران با اجرای چهره‌ها بالای حوض (استخر کوچکی که‌ اغلب‌ در‌ جلوی خانه قرار دارد) که از چوب‌ و قالیچه‌هایی‌ فرش‌ شده‌ و به‌ عنوان‌ صحنه نـمایش اسـتفاده می‌شود، صورت می‌پذیرد.

کافه تاریخ- کافه هنر

 

روحوضی یا تختِ حوضی، پدیده ای آشنا‌ به‌ گوش همه ایرانیان اسـت کـه به‌ نوعی‌ از‌ نمایش‌ هـمراه‌ بـا موسیقی گفته‌ می‌شود‌ که در مراسم و جشن‌هایی مانند مراسم ازدواج و ختنه سوران با اجرای چهره‌ها بالای حوض (استخر کوچکی که‌ اغلب‌ در‌ جلوی خانه قرار دارد) که از چوب‌ و قالیچه‌هایی‌ فرش‌ شده‌ و به‌ عنوان‌ صحنه نـمایش اسـتفاده می‌شود، صورت می‌پذیرد. از لحاظ زمان بندی، تفاوت‌هایی در اجرای روحوضی در مراسم ازدواج در شهرستان و روستاها اطراف آن وجود داشت که مدت زمان به طول انجامیدن این مراسم در روستاها تا‌ یک‌ هفته، اما در شهرستان تنها حدود دوازده ساعت بود کـه این دوازده ساعت به نوبه خود، بسته به توزیع کار در میان اعضای گروه به مراحل متفاوتی تقسیم می‌شد. بدین‌ گونه‌ که در‌ مدت معینی مثلاً از حدود ساعت 6 بعد از ظهرتا نیمه شب، مطربان مـی‌نواختند و پس از شـام، تا‌ حدود 6 صبح، بازیگران مطرب هنر خود را ارائه می‌دادند. بخش اول‌ به‌ موسیقی‌ و رقص اختصاص داده می‌شد. اما گاهی اوقات، بنا به درخواست میزبان نمایش‌های سحر و جادو و آکروباتیک نیز در ‌‌این‌ بخش اجرا مـی‌گردید. از آنـجایی که گروه‌های مطربی به طور کلی ساحران و بندبازانی‌ را‌ به‌ عنوان عضو ثابت در اختیار نداشتند، لذا در چنین مواردی سردسته‌ها موظف بودند تا بازیگرانی‌ را از بیرون دعوت کنند. بخش دوم معمولاً نمایشنامه ای کوتاه بـا شـخصیت‌های‌ معین مانند دلقکِ رو‌ سیاه‌ و حاجی را در بر می‌گرفت. نوازندگان نیز در این بخش مشغول بودند و همزمان با نمایش‌ها یا در میان دو نمایش پی در پی می‌نواختند. در این دوره، رو حوضی دربرابر گروه‌های‌ مختلط [بدون تفکیک جنسیتی] اجـرا مـی‌شد و فـضای مخاطبان شامل اطراف صحنه نـمایش، مـناطق پشـت پنجره‌ها و پشت بام‌ها، بدون توجه به تفکیک جنسیتی بود.
 

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •