روزنامه اطلاعات و عملکرد عباس مسعودی

روزنامه اطلاعات و عملکرد عباس مسعودی

هنوز زمان زیادی از تاجگذاری رضاشاه نگذشته بود که روزنامه‌ای نوپا که نام اطلاعات را به یدک می‌کشید توسط شخصی به نام عباس مسعودی منتشر شد. این روزنامه خیلی زود به یکی از مهمترین نشریات آن دوره تبدیل شد و بتدریج توانست نظر شاه را به خود جلب نماید.

کافه تاریخ- مقالات

 

هنوز زمان زیادی از تاجگذاری رضاشاه نگذشته بود که روزنامه‌ای نوپا که نام اطلاعات را به یدک می‌کشید توسط شخصی به نام عباس مسعودی منتشر شد. این روزنامه خیلی زود به یکی از مهمترین نشریات آن دوره تبدیل شد و بتدریج توانست نظر شاه را به خود جلب نماید. چنانچه تنها روزنامه‌نگاری که رضاشاه را در سفر به ترکیه و ولیعهد را در راه مصر همراهی نمود، عباس مسعودی بود. وی در دوران محمدرضا نیز به فعالیت‌های خود در این عرصه ادامه داد و در کنار آن وارد فعالیتهای سیاسی نیز گردید. 


عباس مسعودی و زندگی او
عباس مسعودی روزنامه‌نگار معروف عصر پهلوی در سال 1274 ه.ش در تهران متولد شد. وی بعد از سپری نمودن تحصیلات ابتدایی و متوسطه، در یکی از روزنامه‌های آن دوره به عنوان حروف‌چین مشغول به کار شد. بعد از آن مدتی در روزنامه‌هایی چون شفق، اقدام، ایران و کوشش فعالیت نمود و به کار خبرنگاری مشغول گشت. مسعودی در ادامه فعالیتهای خود در سال 1300، یک خبرگزاری تحت عنوان مرکز اطلاعات تأسیس کرد و در آنجا نیز به کار خبری پرداخت. وی در این مؤسسه «اخبار خبرگزاریهای انگلیسی و فرانسوی را از سفارتخانه این دو کشور می‌گرفت و پس از ترجمه به سایر نشریات می‌فروخت. امّا این وضعیت از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نبود و مسعودی را واداشت تا به دنبال تأسیس یک روزنامه مکتوب باشد. این ایده با انتشار اطلاعات جامه عمل پوشید.»1 گفته می‌شود که مسعودی این امتیاز را از راه زور و فشار از فردی به نام علی اکبر سلیمی خریداری کرد.2 

روزنامه اطلاعات و عملکرد عباس مسعودی
روزنامه اطلاعات به هر طریقی که بود از تیر ماه 1304 کار خود را آغاز نمود و در دو صفحه اخبار خارجی و داخلی انتشار یافت. این روزنامه بتدریج توانست نظر مساعد شاه و بسیاری از سفارتخانه‌های خارجی را به خود جلب نماید. البته این موفقیت متأثر از دو عامل بود. اول آنکه مسعودی گرایش خاصی به انگلیس داشت و این موضوع کمکها و مساعدتعایی را از سوی این کشور برای او به همراه داشت. چنانچه در نامه‌ای که بعدها از سوی اسناد جاسوسی انگلیس منتشر شد آمده است «بدین وسیله عباس مسعودی به شما معرفی می‌شود. او در حال اعزام به انگلستان است تا بخش موفقی از دوران خود را بگذراند. نامبرده یکی از دوستان قابل اعتماد ماست که همواره کمک‌های ارزشمندی را در تهران به ما داشته است.»3 در بخش دیگری از این نامه بر لزوم کمک و مساعدت به مسعودی به خصوص در زمینه روزنامه‌نگاری تأکید شده و از آن به عنوان راهی جهت ایجاد ارتباط میان انگلیس و ایران نام برده شده است. «لطفاً تا جایی که ممکن است و تا زمانی که او در لندن است در فعالیت‌هایی که دارد به او مساعدت کنید و با او مذاکره و گفتگو نمایید. من فکر می‌کنم شما موفق خواهید شد که از طریق این شخص با روزنامه‌ها و انتشارات ایرانی و فارسی‌زبان برای ما لینک برقرار کنید، از شایستگی نامبرده در ارتباط‌گیری‌اش با مقامات رسمی غافل نشوید.»4

علاوه بر این شرایط سیاسی آن دوره نیز امتیازی مهم برای روزنامه‌نگاران وابسته‌ای چون مسعودی تلقی می‌شد. چرا که بر اثر سرکوب و اختتناق سیاسی بسیاری از روزنامه‌های رقیب مشمول سیاست سکوت شده و یا بنا به دلایل واهی متوقف شده بودند. این خلأ فرهنگی باعث شده بود تا شرایط مناسبی برای فعالیت روزنامه اطلاعات به وجود آید. همین موضوع باعث شد تا عملکرد مسعودی در روزنامه اطلاعات منجربه توجه رضاشاه به او گردد و فرصت همراهی با شاه را در سفر به ترکیه به دست آورد. هدف رضاشاه از بردن مسعودی به ترکیه، نوشتن شرح سفر و گزارش اتفاقات سفر بود. در جریان همین سفر بود که مسعودی در تلگرافی به تهران نوشت جمعیت کثیری از مردم، از رضاشاه استقبال نمودند. علاوه بر  این در سال 1317، وی تنها روزنامه‌نگاری بود که در سفر ولیعهد به مصر و جریان ازدواج با فوزیه، با او همراه گشت. مسعودی تا زمان سقوط پهلوی اول، به کار خود در حیطه روزنامه‌نگاری پرداخت و بعد از تشکیل پهلوی دوم هم با گرایش به احزاب و تشکل‌های سیاسی خاص به همان کار ادامه داد. 


عباس مسعودی در دوره پهلوی دوم
مسعودی در دوره محمدرضا شاه از حامیان شاه جوان بود و تلاش زیادی کرد تا خود را به شاه نزدیک کند. وی گذشته از کارهای روزنامه‌نگاری در انتخابات مجلس پانزدهم نیز کاندیدا شد. البته مسعودی پیش از آن نیز در انتخابات دهم شرکت کرده و از آن زمان در این سمت باقی بود. در انتخابات مجلس پانزدهم، مسعودی در حزب دموکرات که حزب اکثریت بود، حضور داشت. این گروه را سردار فاخر حکمت، سخنگوی جناح زمین داران محافظه‌کار حزب و بهار، رئیس جناح روشنفکران رادیکال حزب رهبری می‌کرد. در گروه نامبرده، دموکراتهای برجسته‌ای مانند ارسنجانی، محمود محمود، صادقی، مسعودی، نمازی، ابوالقاسم امینی و برادر کوچکترش علی امینی و دو تن از خوانین بزرگ قشقایی حضور داشتند.5 مسعودی در انتخابات مجلس شانزدهم هم شرکت کرد. از نظر سیاسی، این مجلس به چهار گروه تقسیم می‌شد: نمایندگان اندک شمار جبهه ملی؛ یک فراکسیون طرفدار انگلیس، متشکل از اعیان محافظه کار جنوب؛ حدود چهل نماینده برجسته مستقل، مانند ابوالقاسم امینی، خسرو قشقایی و ناصر ذوالفقاری؛ و اکثریت قریب به اتفاق نمایندگان سلطنت طلب.6 مسعودی هم در زمره این گروه یعنی سلطنت‌طلبان بود.
 عباس مسعودی در خلال کار در روزنامه اطلاعات به کشورهای زیادی سفر کرد و با افراد زیادی از نزدیک دیدار نمود. البته برخی گفته‌اند وی در جریان کودتای 28 مرداد ماه از مصدق حمایت نمود؛ شاه هم او را از حامیان مصدق می‌دانست. این در حالی بود که او در قیام 30 تیر 1331 مطالبی را علیه مصدق درج کرده بود. از سویی تلاشهای وی برای نفوذ به دربار و نزدیکی به شاه، خود گویای گرایشات سیاسی او است. اسدالله علم در همین رابطه در خاطرات خود آورده است «...سر شام رفتم. شاهنشاه خیلی عصبانی بودند: این مسعودی (مدیر روزنامه اطلاعات) را از دور می‌بینم و شاخ و شانه می‌کشد که بیاید با من حرف بزند...»7 
علم سپس توضیح می‌دهد که شاه نسبت به مسعودی بدگمان بود و او را طرفدار مصدق می‌دانست. «روزنامه اطلاعات ارگان مصدقی‌ها و توده‌ای‌ها شده؛ مثلاً امروز از قول تاکسیران‌ها نوشته است که ما مثل سگ زحمت می‌کشیم و این شرکت تعاونی تمام عایدات ما را می‌خورد.»8 علم در ادامه می‌گوید «به هر صورت برخاستم و به بدبخت مسعودی گفتم که حق ندارد شرفیاب بشود و بعد از این هم در کاخ علیاحضرت ملکة پهلوی دعوت نخواهد شد. چیزی نمانده بود که سکته کند...»9 هر چه بود مسعودی توانست در قالب روزنامه اطلاعات به شاه و دربار خدمات قابل توجهی کند. وی در سال 53 به اولین مجلس سنا هم راه یافت؛ اما در همان سال بر اثر سکته قلبی فوت کرد. 

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •