روابط ایران و افغانستان در دوره محمدرضاشاه

روابط ایران و افغانستان در دوره محمدرضاشاه

روابط رژیم شاه و کشورهای شرقی همچون افغانستان از فراز و نشیب خاصی برخوردار نبود. ایران و افغانستان طی آن دوران به دلایلی همچون برخورداری از فرهنگ و تاریخ مشترک از کشمکش کمتری برخوردار بودند.

کافه تاریخ- تاریخ شفاهی

 

روابط رژیم شاه و کشورهای شرقی همچون افغانستان از فراز و نشیب خاصی برخوردار نبود. ایران و افغانستان طی آن دوران به دلایلی همچون برخورداری از فرهنگ و تاریخ مشترک از کشمکش کمتری برخوردار بودند. با این حال مسئله هیرمند یکی از موارد اختلاف‌برانگیز دو کشور بود که با دیپلماسی غیرفعال رژیم، همچنان حل نشده باقی ماند:
«روابط سیاسی رژیم محمدرضا با افغانستان در دوره ظاهر شاه بسیار حسنه بود و این روابط حتی در زمان داوود هم ادامه داشت. بین ایران و افغانستان همیشه یک اختلاف وجود داشت و آن مسئله رودخانه هیرمند بود که آب منطقه سیستان را تأمین می‌کند. آب این رودخانه طبق یک قرارداد که به امضاء در کشور رسیده بود تقسیم می‌شد تا این که افغان‌ها بر روی آن اقدام به احداث سد کردند و آب ایران کمتر از قرار قبلی شد. استدلال افغان‌ها این بود که مازاد آب همیشه به طرف ایران می‌آید، بخصوص در فصولی که آب رودخانه زیاد است و ایران می‌تواند به هر ترتیب که بخواهد از این آب زیاد ذخیره کند. اختلاف رود هیرمند همیشه با مذاکرات حل می‌شد و ایران نیز به کمک ژاپنی‌ها در حوالی زابل چند دریاچه مصنوعی ایجاد کرد که با استفاده از پمپ از آب آن برای زراعت استفاده می‌شد. میان ایران و افغانستان اختلاف مرزی اساسی وجود نداشت و اختلافات جزئی نیز همیشه به وسیله هیئت‌های مرزی در کشور حل شدنی بود. از طرف ایران سپهبد جهانبانی (سناتور) رئیس هیئت حل اختلافات مرزی با افغانستان بود. ایران در دوره ظاهر شاه و داوود بهترین کمک منطقه برای افغانستان بشمار می‌رفت و لذا روابط حسنه با وزارت خارجه افغانستان برقرار بود. نماینده ساواک نیز در کابل همیشه فعال بود و هیچوقت به فعالیت‌های پنهانی برای کسب خبر نیازی احساس نشد.»

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •