موسسات پژوهشی ابزاری در دستان ساواک برای مهندسی اجتماعی

موسسات پژوهشی ابزاری در دستان ساواک برای مهندسی اجتماعی

«موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی» به عنوان اولین کانون پژوهش اجتماعی در ایران، در سال ۱۳۳۷ تاسیس شد. موسسه ابتدا فعالیت خود را به عنوان زیرمجموعه دانشکده ادبیات و در باغ نگارستانِ فتحعلی‌شاه واقع در میدان بهارستان، آغاز کرد.

کافه تاریخ- کافه هنر

 

«موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی» به عنوان اولین کانون پژوهش اجتماعی در ایران، در سال ۱۳۳۷ تاسیس شد. موسسه ابتدا فعالیت خود را به عنوان زیرمجموعه دانشکده ادبیات و در باغ نگارستانِ فتحعلی‌شاه واقع در میدان بهارستان، آغاز کرد. موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی وجهه همت خود را بررسی و مطالعه موضوعات و مسائل اجتماعی در ایران و تربیت پژوهشگران متخصص در این حوزه قرار داد و در هشت بخش شهری، روستایی، عشایری، تطبیقی، سیاسی، روانشناسی اجتماعی، مردم‏شناسی و جمعیت‏شناسی مطالعه خود را متمرکز کرد.  این مؤسسه با مدیریت احسان نراقی و به پیشنهاد وی و تحت نظارت غلامحسین صدیقی آغاز بکار نمود. پیشنهاد تأسیس مؤسسه با الهام از مؤسسه مطالعات ملی جمعیت‌شناسی پاریس ارائه و با حمایت یحیی مهدوی و علی‌اکبر سیاسی، مواجه شد. یکی از کارکردهای اصلی مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در پهلوی دوم، که تقریباً همزمان با تشکیل و سازماندهی ساواک و در عرض کانون مترقی حسنعلی منصور شکل گرفت، به خدمت گرفتنِ روشنفکران و شبهِ روشنفکران شرق و غرب زده ای بود که از طریق آن، از یک سو، رژیم شاهنشاهی پهلوی، به سبک و شیوه دموکراسی غربی! مورد توجیه قرار گیرد و از دیگر سو، گفتار و نوشتار آنان، در مهار و چهارچوب مشخص منتشر شود. نگاهی کوتاه به کارنامه و همکاران این مؤسسه و همراهی این قشر با احسان نراقی به روشنی گویای این مطلب است. ارتباط تنگاتنگ مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی با ساواک و جایگاه ویژه احسان نراقی در نزد پرویز ثابتی، خصوصاً در زمانی که در ساواک به تدریس اشتغال داشت، حکایتی است که در بسیاری از اسنادی توسط ساواک پیرامون برخی از افرادی که در عرصه روشنفکری حضور داشته اند، به ثبت رسیده، متبلور است.

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •