چهلم های سیاسی و خون جدید در رگهای انقلاب

چهلم های سیاسی و خون جدید در رگهای انقلاب

پخش نوار سخنرانی‌های آیت‌الله خمینی هم کم‌کم علنی شده بود و آتشی که نخستین بار با تظاهرات شهر مذهبی قم روشن شده بود بتدریج به همه جای ایران سرایت می‌کرد.

کافه تاریخ- تاریخ شفاهی

 

 قم یکی از بسترهای مهم اعتراضات مردمی به خصوص اعتراضات گروه‌های مذهبی بود. این شهر بارها در اعتراض به سیاست‌های رژیم به مخالفت پرداخت که مهمترین آن در سال 56 رخ داد و منجربه کشته شدن عده‌ای از مردم شد. بعد از این حادثه عده‌ای از مردم شهرهای دیگر به بهانه گرامیداشت چهلم کشته‌شدگان مردم قم، اعتراضاتی را شکل دادند که سلسله‌وار به چهلم کشتارهای شهرهای دیگر نیز رسید. وجه مهم این اعتراضات، مذهبی بودن آنها بود.
«در ماه مارس همین سال، تظاهراتی که بمناسبت چهلمین روز شهدای تبریز در نقاط مختلف ایران برپا شد به مراتب بزرگتر و پردامنه تر از تظاهرات چهلم شهدای قم بود. تظاهرات اصفهان و شیراز که وسیع‌تر از نقاط دیگر بود حوادث خونین تازهای ببار آورد و زمینه تظاهرات چهل روز بعد را فراهم ساخت. پخش نوار سخنرانی‌های آیت‌الله خمینی هم کم‌کم علنی شده بود و آتشی که نخستین بار با تظاهرات شهر مذهبی قم روشن شده بود بتدریج به همه جای ایران سرایت می‌کرد. مراسم چله شهیدان و تظاهراتی که هر چهل روز یکبار به این مناسبت برپا می‌شد در آغاز کاملا رنگ مذهبی داشت و گروه‌های سیاسی مخالف اعم از لیبرال‌ها و سوسیال دمکرات‌ها یا کمونیست‌ها در آن نقشی نداشتند. بعضی از این گروه‌ها چنان تحت مراقبت و کنترل ساواک بودند که فعالیت علنی آنها به هیچ وجه امکان پذیر نبود و بسیاری از اعضای این گروه‌ها که مدتی در زندان بسر برده و کاملاً شناسایی شده بودند جرأت شرکت در این قبیل تظاهرات را نداشتند. به همین جهت، و با توجه به رنگ مذهبی تظاهراتی که برضد رژیم برپا می‌شد، بسیاری از ناظران سیاسی آنرا خطری جدی برای رژیم تلقی نمی‌کردند و حتی تا اواخر بهار که تظاهرات مخالفت‌آمیز وسعت بیشتری یافته بود ناظران خارجی این تشنجات را برای جامعه‌ای که در حال دگرگونی از یک جامعه سنتی و کشاورزی به یک کشور صنعتی مدرن با مظاهر تمدن غربی است امری طبیعی می‌پنداشتند. به عقیده آنها مقاومت قشرهای مذهبی از نارضائی‌های حاصله از فساد و دگرگونی روابط اجتماعی بهره می‌گرفت و به طور کلی کمترکسی رژیم شاه را در معرض یک خطر جدی از داخل یا خارج می‌دید.»1

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •