خط زمان

    تلخ و شیرینهای سوم شهریور 1320

    در حافظه تاریخی ملت ایران سوم شهریور 1320 به نوعی با تلخی و شیرینی همراه است. از یک طرف بساط دیکتاتوری نظامی رضاشاه پهلوی برچیده می شود و از سوی دیگر،تمامیت ارضی ایران توسط قوای متفقین نقض شده و ایران از شمال و جنوب آماج حملات ارتش متفقین قرار می گیرد و ارتش مدرن رضاخان نیز با کوچکترین مقاومتی تسلیم می شود. متفقین دلیل اشغال ایران را تمرد رضاخان از اخراج نیروهای آلمانی مستقر در نقاط مختلف ایران اعلام می کنند. اما در واقع واقعتیهای ژئوپلتیکی صحنه نبرد و همچنین برخورداری ایران از موقعیت همسایگی با شوروی دلیل اصلی تهاجم همه جانبه قوای متفقین به ایران بود.
    1395/9/24 15:18

    تقابل امریکا با اراده ملی ایران

    در حافظه تاریخی ملت ایران ، روز 28 مرداد 1332 یادآور خیانت دولتین امریکا و انگلیس به ملت ایران می باشد. کودتایی که در این روز با همکاری سازمانهای اطلاعاتی امریکا و انگلیس علیه اراده ملی ایران طراحی و عملیاتی گردید؛ دولت ملی و قانونی دکتر مصدق را از نخست وزیری برکنار نمود و بار دیگر با همکاری قدرتهای خارجی، دیکتاتوری نظامی پهلوی دوم پایه های حکومت خود را تثبیت نمود. بدون شک یکی ازدلایلی که سبب این طرحریزی توطئه بین المللی در ایران شد، پیروزی اراده ملی ایران در نهضت ملی شدن صنعت نفت بود که با پیروزی آن به رهبری آیت الله کاشانی و دکتر مصدق، دست استعمارگران از غارت و چپاول منابع نفتی ایران قطع گردید. در این روزشمار تلاش خواهیم نمود تا وقایع مهم 9 اسفند 1331 - که تقریباً برنامه کودتا کلید خورد - تا 28 مرداد 1332 مورد بررسی قرار گیرد.
    1395/9/4 18:16

    آیت الله کاشانی؛ اسوه مبارزه ضد استعمار و ضد استبدادی

    بدون شک یکی از چهره های تاثیرگذار تاریخ معاصر ایران آیت الله کاشانی می باشد که با ایفای نقش مهم خود در جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران، بار دیگر باعث ارتقای نقش و جایگاه روحانیت شیعی در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران معاصر شد. به گواه تاریخ، یکی از ستونهای مهم جریان ملی شدن صنعت نفت رهبری آیت االله کاشانی بود، کما اینکه بعد از بروز اختلافات بین دکتر مصدق و آیت الله کاشانی، این نهضت رو به افول نهاد و سرانجام موجب سقوط دولت مصدق و حاکمیت استبداد و استعمار در تحولات ایران معاصر شدیم. یکی از ویژگیهای بارز آیت الله کاشانی، روحیه و منطق استعمارستیزی و استبداد ستیزی ایشان بود.
    1395/8/12 13:56

    داستان مجلس در سلسله قاجاریه

    در ادبیات سیاسی، تاسیس و تقویت نهادی به نام پارلمان یا مجلس، به عنوان یکی از ارکان و نمادهای بارز نظامهای سیاسی مردمی و دمکراتیک تلقی می شود؛ نهادی که از طریق سازوکارهای انتخاباتی، مردم با تعیین نمایندگان خود به صورت غیرمستقیم در اعمال حاکمیت سیاسی و تعیین سرنوشت سیاسی خود سهیم هستند. بدون شک میزان استقلال یا وابستگی مجلس از قوه مجریه یکی از شاخصهای مثبت توسعه سیاسی در کشور محسوب می شود. نهاد قانونگذاری در ایران نیز در ادوار مختلف تاریخ دستخوش تحولاتی بوده و نقش های مهمی را ایفا کرده و منشا بسیاری از اتفاقات مهم بوده است. سابقه تشکیل نخستین مجلس در تاریخ ایران به زمان حکومت اشکانیان باز می گردد.
    1395/7/19 15:02

    جمعیت فداییان اسلام؛ از مبارزات انقلابی تا ترسیم افق حکومت اسلامی

    بعد از سقوط رضاخان در جریان اشغال ایران توسط متفقین در طول جنگ جهانی دوم؛ به دلیل خلاء قدرتی که در نتیجه انتقال سلطنت از پهلوی اول به محمدرضا شاه حاصل شده بود، جامعه سیاسی و اجتماعی ایران از جمله روحانیت و گروههای مذهبی فرصتی پیدا نمودند تا در عرصه تحولات سیاسی و اجتماعی ایران نقش سازنده­ای ایفاء نمایند و شبکه های ارتباطی مذهبی را بازسازی کنند و مراسم و شعایر مذهبی نظیر مجالس وعظ و عزاداری مذهبی و... که در دوران سلطنت پهلوی اول بشدت محدود شده بود، رونق دوباره ای بخشند. به عبارت دیگر فضای باز سیاسی و اجتماعی سبب شد روحانیت شیعی مجدداً به عرصه کنشگری در حیات سیاسی و اجتماعی بازگردند و همچنین در مقابل افراد و جریانهای ضد اسلامی و ضد شیعی مثل جریان کسروی با اقتدار تمام وارد عمل شوند. بدون شک نام جمعیت فداییان اسلام بر تارک فعالیت روحانیت شیعی در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران معاصر می درخشد.
    1395/6/20 12:57

    داستان عصر امتیازها

    روایتی از بی تدبیری پادشاهان قاجار در اعطای امتیازات سیاسی و اقتصادی به بیگانگان

    عصر قاجاریه، یکی‌ از شگفت‌انگیزترین‌ دوره‌های‌ تاریخ‌ ایران‌ است‌. تحولات‌ مختلف‌، دگرگونی‌های‌ سیاسی‌ و تغییرات‌ اجتماعی‌ که‌ در قرن‌ سیزدهم‌ و چهاردهم‌ هجری‌ قمری‌ بر کشور گذشت‌، ویژگی‌ خاصی‌ به‌ ساخت‌ اجتماعی‌ ایران‌ عصر قاجار داد.دوران حاکمیت قاجارها، به ویژه حکومت‌ طولانی‌ ناصرالدین‌ شاه‌ شاید می‌توانست‌ در حیات‌ اجتماعی‌ ایران‌ تغییرات‌ اساسی‌ به‌ وجود آورد، اما عصر ناصری‌ بعدها «عصر امتیازات‌» به‌ دولت‌های‌ خارجی‌ نامیده‌ شد. بطور کلی امتیازات عهد قاجار را می توان به دو دسته تقسیم کرد که دولتهای استعماری از دولت ایران گرفتند.
    1395/6/6 15:54

    بازخوانی زندگانی فیزیکدان و چریک مجاهد

    قلب تپنده انقلاب اسلامی در جهان اسلام

    شهید دکتر مصطفی چمران به عنوان یکی از ماندگارترین و تاثیرگذارترین چهره ها و شخصیت های مکتب انقلاب اسلامی مطرح می باشد که با برخورداری از یک شخصیت چندبعدی گامهای موثری در تقویت و اعتلای گفتمان انقلاب اسلامی در ورای مرزهای جمهوری اسلامی ایران داشت. شهید چمران علی رغم برخورداری از استعداد و نبوغ علمی در زمینه الکترونیک و فیزیک ، توان بالایی در طرحریزی عملیات های نامنظم و جنگ چریکی داشت و در عین حال در سیر و سلوک معنوی و عرفانی نیز در زمره شخصیتهای برتر عرفانی محسوب می گردد.
    1395/5/20 14:35

    بازخوانی زندگانی شهید مدرس

    شهید راه قانون و آزادگی

    در تاریخ معاصر ایران نام آیت الله شهید سید حسن مدرس با نام مجلس و قوه قانونگذاری پیوند خورده است، شهید مدرس همانند حضرت امام خمینی (ره) بر این باور که مجلس باید در راس امور باشد، اعتقاد راسخ داشت و حدود 17 سال از زندگانی سیاسی خود را صرف قانونگذاری و خدمت به مردم در مجلس شواری ملی نمود. همین روح آزادگی و قانونمندی شهید مدرس بود که او را به بزرگترین دشمن استبداد رضاخانی و همچنین یکی از چهره های درخشان تاریخ معاصر ایران تبدیل نمود. شهید مدرس از ابتدای به دست گرفتن قدرت سیاسی توسط رضاخان همواره سعی می کرد در مقابل برنامه ها و سیاستهای زیادی خواهانه رضاخان مقاومت نماید و از آن جمله می توان به مخالفت شهید مدرس با طرح جمهوری خواهی رضاخان اشاره نمود.
    1395/4/26 12:38

    به مناسبت چهارم اردیبهشت 1305 شمسی؛ سالروز تاجگذاری رضاخان

    ظهور و سقوط یک دیکتاتور+ عکس

    موقعیت خاص ژئوپلتیکی ایران در قرن بیستم، این کشور را به کانون بازی بزرگ قدرتهای قرن بیستم از جمله انگلستان و روسیه تبدیل نموده بود و کشف منابع عظیم نفتی در اوایل قرن بیستم به این وضعیت خاص ژئوپلتیکی دامن زد و قدرتهای استعماری مذکور با اتخاذ طیفی از سیاستهای رقابتی تا همکاری جویانه سعی در غارت و چپاول منابع ملی ایران را داشتند.
    1395/3/26 19:14

    روایت زندگی اردشیر زاهدی

    فراز و فرود پسر خوب واشنگتن /عکس

    در طول تاریخ معاصر ایران شاید کمتر خاندانی را پیدا نماییم، که نقش اساسی در جریان تحولات سیاسی و اجتماعی ایران معاصر ایفاء کرده باشند. در این بین نام خاندان زاهدی ، نام آشنایی برای تاریخ نگاران معاصر محسوب می شود. پدر و پسری که هریک در وابستگی و سرسپردگی به سلطنت پهلوی ، گوی سبقت را از دیگری ربوده بودند.
    اردشیر زاهدی را در سه کلمه می توان تعریف نمود: پسر فضل‌الله زاهدی ، داماد محمدرضا پهلوی و مورد تأئید دربار و نهایتاً عنصر وابسته به «سیا» و معروف به «پسر خوب واشنگتن»
    1395/3/5 14:06
59