مقالات

    مشکلات پیش روی آخرین نخست‌وزیری حکومت پهلوی

    جدال 37 روزه

    زمانی که بختیار بر مسند نخست‌وزیری تکیه زد، فروش نفت به اسرائیل و آفریقای جنوبی را متوقف و اعلام کرد ایران از پیمان سنتو خارج خواهد شد، برخی از وزاری پیشین را دستگیر و زندانیان سیاسی بیشتری را آزاد کرد و وعده داد حکومت نظامی را لغو و انتخابات آزاد برگزار کند، اما هیچ کدام از این اقدامات یا وعده‌ها مردم را از انقلاب منصرف نکرد.
    1397/11/28 17:06

    روایت اسناد لانه جاسوسی از تحولات 1357

    انقلابی با رنگ و بوی اسلامی

    نقش و تأثیر گروههای مذهبی در جریان مبارزات انقلابی و به‌دست گرفتن امور انقلاب به حدی پررنگ شده بود که غرب و تحلیلگران غربی را به این نتیجه رسانده بود که در صورت وقوع هر نوع جنگ یا تهاجم داخلی و خارجی، گروههای مذهبی پیروز میدان خواهند بود. به‌عقیده آنان «اگر جنگ داخلی صورت گیرد، توده‌های مردم برای برپایی یک جمهوری اسلامی خواهند جنگید».
    1397/11/28 17:01

    در آستانه سالروز تاسیس سفارت فلسطین در ایران

    مسئله فلسطین؛ تقابلِ دولتِ منفعت‌طلب و جامعۀ آرمان‌خواه

    امام خمینی دو روز پیش از قیام 15 خرداد در سخنرانی انتقادی فرمودند: روابط مابین شاه و اسرائیل چیست که سازمان امنیت می‌گوید از اسرائیل حرف نزنید، از شاه هم حرف نزنید، این دو تا تناسبشان چیست؟
    1397/11/28 16:31

    بررسی عملکرد ساواک در دوره نصیری

    نفوذ پلیس خصوصی پهلوی در تاروپود جامعه

    در بهمن‌ماه ۱۳۴۳، شاه ترور منصور را حمل بر ضعف ساواک نمود و برای ایجاد تغییراتی در آن، پاکروان را برکنار کرد و نصیری را به جای وی برگزید. شاه مردی را برای ساواک می‌خواست که مشت آهنین بختیار (نخستین رئیس ساواک) و سرسپردگی پاکروان را یکجا داشته باشد و این مسئله در وجود نصیری، متجلی بود.
    1397/11/28 12:36

    نهضت آزادی؛ انشقاق از جبهه ملی و همکاری با مرجعیت

    نمایش قدرتی که محمدرضا شاه در سرکوب قیام 15 خرداد 42 از خود نشان داد، فضای خفقان سنگینی را همراه با یأس و ناامیدی برای مبارزان سیاسی به خصوص گروه های میانه رو به وجود آورد. در این دوره اگر چه گروه های چریکی با دست بردن به مبارزه مسلحانه روزنه های امید را به وجود آورده بودند، اما جواب دندانشکنانه دستگاه پلیسی و نظامی رژیم این گروه ها را نیز به اضمحلال کشانده بود...
    1397/11/27 21:17

    نقش امام خمینی (ره) در تغییر تفکر مبارزاتی حوزه علمیه

    مرجعیت جدید حوزه دخالت و اظهار نظر در سیاست را وظیفه شرعی و دینی می داند. حتی شاگردان خود را ترغیب به این امر می کند. بی پروا از حکومت انتقاد می کند، مرجعیت او سدی مقاوم در برابر مخالفت سایر جریان های حوزه برای ایشان فراهم آورده است. در حوزه نیز سایر روحانیون نمی توانند مناسبات دوستانه و گرمی را با حکومت شکل دهند. همکاری با حکومت یعنی شریک جرم بودن در مفاسد و مظالم حکومت. طوفان دارد آغاز می شود این بار از حوزه علمیه با حضور مرجعیت پر قدرت.
    1397/11/7 08:19

    فرار محمدرضا پهلوی و درماندگی ارتش وابسته

    ارتش پهلوی با توجه به تربیت و آموزش هایی که در طی دوره سلطنت محمدرضا شاه پهلوی دیده بود، یک ضعف انکارناپذیر داشت و آن این بود که ارتش و نیروهای نظامی برای هر گونه ابتکار عمل به رهبری پر قدرت نیاز داشت که دستورات را از بالا فرموله کند و آنها تنها مجری این دستورات و اوامر باشند. این رهبری در وجود شاه و امریکا خلاصه شده بود. اکنون که دیگر شاه رفتنی است، بنابراین باید ایالات متحده امریکا نقش رهبری ارتش را بر عهده بگیرد.
    1397/11/2 17:09

    ایران؛ پل پیروزی متفقین

    به باور برخی از تحلیلگران، گرچه پل ارتباطی ایران در انتقال مهمات و تسلیحات مهم بود؛ اما این ادعا که این مسیر تنها و مهمترین دلیل پیروزی متفقین بر فاشیسم بوده است کاملاً اشتباه است. زیرا از میان تمامی تسلیحاتی که به شوروی منتقل شد یعنی 17499861، تقریباً یک چهارم آن یعنی 4159117 تن از طریق ایران به دست شوروی رسید...
    1397/10/26 23:32

    گستره فساد مالی در خاندان پهلوی

    شرکت ملی نفت ظاهراً از شبکه وزارتخانه‌ها مستقل بود؛ اما شاه کنترل کامل آن را در دست داشت و به تدریج به یکی از مهمترین منابع جهت ثروت‌اندوزی شخصی و فسادهای گسترده شاه و دربار تبدیل شد. این موضوع زمانی مشخص شد که زمزمه‌هایی از اختلاف میان میزان فروش و درآمدهای خارجی آن به نحوی که به وسیله بانک مرکزی اعلام می‌شد، شنیده شد. این اختلاف در 1355- 56 به 1 میلیارد دلار بالغ شد.
    1397/10/15 16:16

    اهداف پنهان و آشکار پیمان سعدآباد

    پیمان سعدآباد فرصت مناسبی برای رضاشاه جهت جبران این حقارت و بزرگنمایی قدرت خود بود تا از این طریق نشان دهد که قدرت چانه‌زنی و مذاکره با کشورهای همسایه بر سر منافع ملی و مسائل امنیتی ایران را دارد...
    1397/10/7 01:25

    روابط شاه و بلوک شرق در دهه 1340

    روابط دو کشور تا جایی پیش رفت که شاه در گفت و گویی با تلویزیون لندن در 13 اسفند 1343 اظهار داشت: من بین کمونیسم و اتحاد شوروی فرق می‌گذارم...
    1397/9/28 18:23
1407