تاریخ شفاهی

    روایتی از گسترش مضحک احزاب و گروه ها در انتخابات مجلس پنجم

    جامعه ایران در زمانه استبداد حکومت های سلسله ای همیشه آنچنان در خفقان بود که با باز شدن گستره فعالیت سیاسی هم چیز شکلی غیرعادی به خود می گرفت. به عبارتی دیگر حضور مردم شکلی نامعقول می یافت و تعداد احزاب، روزنامه ها و .... غیرمتعارف می شد. روایت زیر از دوره انتخابات مجلس پنجم به خوبی بیانگر این مسئله است. آزادی ای که پس از آن توسط رضاشاه کور شد . . .
    1396/6/5 00:12

    بی آبرویی جهانی اطرافیان شاه

    فساد در حکومت شاه آنچنان گسترده بود که بخش زیادی از آنچه می بایست در اختیار مردم قرار می گرفت، نصیب عده ای محدود از اطرافیان شاه می شد. با همه این احوال فساد بسیار مخفی بود و شاه علاوه بر آنکه از مفاسد اطرافیان خود مطلع بود، از آن صحبتی به میان نمی آورد. اما در برخی مواقع زمینه امری طوری پیش می رفت که خبر فساد جهانی می شد. در چنین مواقعی مصائب مردم دو چندان بود . . .
    1396/6/2 01:22

    دلیل گرایش رضاخان به آلمان به روایت فردوست

    تاریخ ایران نسبت به انگلستان سرشار از حس تنفر و انزجار است. این مسئله تنها کسانی را که به نوعی از این دولت ضرر دیده اند شامل نمی شود، بلکه همه مردم ایران را در بر می گیرد. جالب آنکه حتی کسانی که از انگلستان به قدرت و مکنت رسیده اند نیز به دلیل این حس مردم تلاش می کردند تا خود را ضد انگلیسی نشان دهند. رضاشاه پهلوی از این دسته افراد بود . . .
    1396/5/31 01:40

    تبعید مصدق به بهانه مراقبت از او

    یکی از شیوه های تبعید مخالفین در دوره پهلوی دوم این بود که حکومت به وسیله عوامل خود تلاش می کرد تا عرصه را بر مخالفین تنگ کند؛ به طوری که حیات و ممات او در سختی بیفتد. سپس حکومت چنان نشان می داد که عواملی که اقدام به حمله به آن شخص می کنند، دوستداران حکومت و مخالفین آن فرد هستند. در نتیجه برای حفظ حیات آن شخص او را در محیطی محصور می کردند. اتفاقی که از قضا برای مصدق افتاد . . .
    1396/5/29 01:00

    45000 نفر آمریکایی در ایران

    یکی از نقاط ضعف حکومت پهلوی که به چشم مردم ایران بسیار پر رنگ جلوه گر شد، ارتشی بود که او ساخته بود. این ارتش تماما تحت سلطه ایالات متحده آمریکا بود. تسلط آمریکا بر ارتش ایران، به طور خاص خود را در نفوذ و قدرت گیری روز افزون مستشاران آمریکایی نشان می داد که بر سیستم ارتش ایران چیره بودند:
    1396/5/28 01:00

    نیروهای مسلح شاه؛ طبقه ای ممتاز، لوس و نازپرورده

    با توجه به اینکه حکومت پهلوی، حکومتی غیر مردمی بود، به شدت از چهره اجبار استفاده می­کرد. آنان تلاش می کردند تا همیشه از زور و قوای نظامی برای ساکت نگه داشتن مردم استفاده کنند. دلیل آن نیز این بود که دستگاه پهلوی از ایجاد رفاه و آسایش برای مردم ناتوان بود. بر همین اساس ناچار بود تا قوای نظامی را به گونه ای تربیت کند تا آنان به سرکوب مردم بپردازند. جدایی میان آنها و مردم و تجهیز آنها و .... همه و همه نشانگر این رویکرد محمدرضا پهلوی بود. نگاه متفاوت میان نیروهای مسلح و باقی گروه­های مردمی از نگاه، آنتونی پارسونز، سفیر ایران در انگلستان، نیز پنهان نمانده است . . .
    1396/5/25 01:00

    اوج مبارزات کمونیستی در دهه 1340 به روایت موسوی بجنوردی

    سال 1340 حزب ملل اسلامی با رهبری سیدکاظم موسوی بجنوردی و همراهی جمع زیادی از دوستان و یاران همیشه همراهش تشکیل شد. همان طور که می دانیم جریان و گروهی که او به راه انداخت از مبانی و اندیشه های اسلامی بهره می گرفت. این نکته اگرچه به ظاهر عادی به نظر می رسد، اما اگر بخواهیم در بستر آن زمان به این مسئله توجه کنیم از اهمیت ویژه ای برخوردار است . . .
    1396/5/24 01:00

    چرا درجه حرارت بدن ولیعهد هر روز به رضاشاه گزارش می شد؟

    رضاشاه همچون بسیاری از شاهان دیگر برای ادامه سلطنت در خاندان خود اهمیت زیادی قائل بود. شاید از همین رو بود که سلامتی ولیعهد را بیش از دیگران دنبال می نمود و بعلاوه بخاطر او بسیاری از رجال قدرتمند را از کار برکنار کرده و به طور کلی حذف کرد. مثل تیمورتاش. تا مبادا پس از مرگ شاه، از به قدرت رسیدن شاه جلوگیری کنند. جالب اینکه اهمیت مزاج ولیعهد به قدری مهم بود که در سفرهای شاه، کسی می بایست از تهران به طور روزنامه سلامتی او را به شاه تلگراف می کرد . . .
    1396/5/23 01:00

    همه دشمنان شاه خارجی اند!

    حکومت پهلوی بر این باور بود که در میان مردم از مشروعیت زیادی برخوردار است. انگار نه انگار که از مشروعیت نداشته حکومت پهلوی، پس از کودتای 28 مرداد و سرکوب های پس از آن چیزی باقی نمانده بود. این توهم مشروعیت بود که باعث می شد تا حکومت تصور کند همه مخالفینش از دشمنان خارجی ­اش ماموریت مبارزه با حکومت را گرفته ­اند. از این رو بود که حاضر نبود بپذیرد، نیروهای مخالف خود به تئوری پردازی و سازماندهی حزبی پرداخته­ اند:
    1396/5/22 01:00

    صدراعظم ایران خطاب به کاردار انگلیس در تهران: من را از تبعیت دولت انگلیس معاف فرمایید!

    کنلل شیل در زمانی که عباس میراز نایب السلطنه ایران بود در تهران شارژدافر(کاردار) دولت انگلیس در تهران بود. لیدی شیل همسر کاردار، در سفرنامه اش به ایران که در لندن در سال 1856 به چاپ رسیده بود می نویسد: «بعد از عزل میرزا تقی خان امیرکبیر از صدارت عظمی، میرزا آقاخان نوری عریضه ای به شوهرم نوشت . . .
    1396/5/16 00:19

    این ره که تو می روی به گورستان است!

    کینه رضاشاه از مدرس آنقدر بود که به تدریج به این نتیجه رسید او را باید حذف کند؛ بنابراین ابتدا کاری کرد که او نتواند نمایند مجلس شود؛ این کار دشوار نبود و با تقلب در انتخابات ممکن شد. پس از آن او را همچون بسیاری از مخالفین دیگر بازداشت و روانه زندان کردند و در نهایت نیز او را به قتل رساندند. اما پیش از همه اینها و در زمانه¬ ای که رضا پهلوی تازه شاه شده بود این دو در چند نوبت به گفتگو با هم پرداختند و مدرس طی آن به انتقادات شدید از رضاشاه پرداختند:
    1396/5/13 19:40
682